Relacja 2017

Konferencja Koleje Samorządowe – centralizacja czy regionalizacja?

Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei zorganizowała kolejną edycję konferencji, której najważniejsze zagadnienia dotyczyły kierunków rozwoju kolei samorządowych oraz ich potencjału.

Dla organizatorów i gości wydarzenia istotne było pokazanie wpływu kolei samorządowych na codzienne podróżowanie oraz zaprezentowanie innowacyjnych rozwiązań w organizacji przestrzeni pasażerskiej. Tematyka spotkania obejmowała zagadnienia wpływu kolei samorządowych na rozwój regionu, współpracy podmiotów kreujących rynek przewozów pasażerskich oraz zasad wprowadzania wspólnego biletu i integracji taryfowej. Podczas poszczególnych paneli omówiono więc obszary integracji transportu publicznego, rozliczenia przewoźników z tytułu komunikacji zastępczej, potencjału przewoźnika samorządowego regionalnego w porównaniu do przewoźnika samorządowego ogólnokrajowego, oferty przewozowej kreowanej z korzyścią dla pasażera, a także zagadnienie bezpieczeństwa i komfortu pasażera rozumianego jako wytyczna podczas wyboru rodzaju transportu.

Forum – Centralizować czy regionalizować

Wymienione wyżej zagadnienia nie wyczerpały w pełni tematyki konferencji. Najważniejszym celem była próba odpowiedzi na pytanie o strukturę kolei w naszym kraju. Szczególnie w sytuacji, gdy zaczyna się mówić o ponownym skupieniu spółek kolejowych pod jedną banderą oraz zlikwidowaniu spółek samorządowych. Na pytanie, czy lepszym rozwiązaniem jest centralizacja, czy decentralizacja, odpowiedzieć miało forum zorganizowane w ramach konferencji. Jej moderatorem był dr hab. inż. Jarosław Konieczny – Politechnika Śląska, Katedra Transportu Kolejowego – a głos zabrali: Przemysław Wróbel, Doradca Dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych; Andrzej Żurkowski, Dyrektor Instytutu Kolejnictwa; Włodzimierz Wilkanowicz, Prezes Zarządu Kolei Wielkopolskich Sp. z o.o.; Piotr Rachwalski, Prezes Zarządu Kolei Dolnośląskich SA; Jolanta Dałek, Członek Zarządu, Dyrektor ds. Ekonomiczno-Finansowych Warszawskiej Kolei Dojazdowej Sp. z o.o.; Grzegorz Stawowy, Prezes Zarządu Kolei Małopolskich Sp. z o.o.; Dariusz Grajda, Członek Zarządu Kolei Mazowieckich – KM Sp. z o.o.; Jan Maćkowiak, Wicemarszałek UMW Świętokrzyskiego; Paweł Nakonieczny, Członek Zarządu UMW Lubelskiego; Jerzy Kriger, Dyrektor Departamentu Transportu UMW Wielkopolskiego oraz Jacek Patoka, Z-ca Dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury UMW Mazowieckiego.

Podczas dyskusji omówiono rozwiązania, które funkcjonują w ramach polskiej kolei oraz które przyczyniły się do sukcesu kolei samorządowych. Poruszono nieprzyjemny temat braków kadrowych, dziury pokoleniowej oraz problemów z systemem szkolenia przyszłych pracowników. Przedstawiciele organizatorów przejazdów streścili jakość przewozów w ich regionach, a także omówili współpracę z przewoźnikami. Sami przewoźnicy natomiast przekonywali, że nie ma już drogi odwrotu od regionalizacji przewozów. Szczególnie w sytuacji znacznych inwestycji w tabor, zaplecza techniczne oraz faktu, że koleje samorządowe otwierają połączenia tam, gdzie od dawna kolej nie jeździła. Konkluzja z dyskusji była jednoznaczna: nie można znowu myśleć o skupianiu kolei w Polsce pod jednym szyldem.

Prezentacje firm i gości

Konferencję, organizowaną przez Polską Izbę Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei, tradycyjnie otworzyła uroczystość wręczenia certyfikatów nowym podmiotom, które przystąpiły do samorządu. Tym razem były to firmy:

  • INFRA Centrum Doradztwa Sp. z o.o.,
  • APS Energia SA,
  • Kancelaria Prawna Piszcz i Wspólnicy Spółka Komandytowa,
  • MAX HARTER s.c. Karol Piekutowski Grzegorz Dokurno,
  • OBR STER Maciej Szymański.

Otwarcia natomiast dokonali Adam Musiał, Dyrektor Generalny, i Dorota Markiewicz, Dyrektor Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Pierwszym prelegentem był przedstawiciel Ministerstwa Energii Marcin Janiak – Naczelnik Wydziału w Departamencie Funduszy Europejskich – który w prezentacji „Wsparcie projektów dotyczących zwiększenia efektywności energetycznej ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko” omówił zagadnienia promowania efektywności energetycznej i wykorzystania OZE, a także korzyści wynikające z nowej formy pożyczki preferencyjnej. Organizacja systemu wyboru i oceny projektów oraz kryteria wyboru projektów w Programie POIiŚ 2014–2020 były zagadnieniami, które poruszył Przemysław Wróbel, Doradca Dyrektora w Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Wróbel nakreślił cel osi priorytetowej, czyli wzmocnienie roli transportu kolejowego w zintegrowanym systemie transportowym kraju dzięki poprawie stanu połączeń kolejowych w sieci TEN-T i poza siecią, w tym infrastruktury kolejowej łączącej główne miasta Polski, ważne ośrodki przemysłowe
i gospodarcze, a także linie stanowiące połączenie portów morskich z zapleczem gospodarczym.

Dyrektor Instytutu Kolejnictwa Andrzej Żurkowski przedstawił korzyści, jakie mogą odnieść przewoźnicy regionalni w związku z powstaniem kolei dużych prędkości. Natomiast pierwszy z trzech prelegentów reprezentujących Kancelarię Prawną Piszcz i Wspólnicy, Doradca Podatkowy Anna Szkudlarek, omówiła rozliczenie rekompensaty na gruncie ustawy o podatku VAT. Szkudlarek w podsumowaniu zaznaczyła, że dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Problematyką IV Pakietu Kolejowego zajęła się Alicja Kozłowska, Dyrektor Departamentu Regulacji Rynku Kolejowego w UTK, która m.in. omówiła dwa jego filary – rynkowy i techniczny – oraz jego cele. Prezes Basement Systems Poland Sp. z o.o. Daniel Sadkowski nakreślił tematykę integracji w dostawach kompleksowych rozwiązań dla transportu. Jolanta Dałek, Członek Zarządu, Dyrektor ds. Ekonomiczno-Finansowych WKD Sp. z o.o., nakreśliła plany i cele strategiczne spółki oraz jej oddziaływanie na rozwój miast i gmin. Ponadto w tym panelu zaprezentowano:

  • urządzenia mobilne w zapleczu serwisowym (Mariusz Syldatk – Dyrektor Handlowy, SOSNOWSKI Sp. z o.o. Sp. K.),
  • kwestię wymagań dotyczących udogodnień dla pasażera w transporcie regionalnym (Paweł Nakonieczny – Członek Zarządu, Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego),
  • zagadnienie komunikacji zastępczej (Marcin Piszcz – Radca Prawny, Wspólnik, Kancelaria Prawna Piszcz i Wspólnicy),
  • historię i sukcesy firmy Rawag (Karol Kupczyk – Key Account Manager, Rawicka Fabryka Wyposażenia Wagonów RAWAG Sp. z o.o.),
  • innowacyjne rozwiązania IT (Paweł Korczakowski – Inżynier Systemów IT, LedaTel Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. K.),
  • rozwiązanie wspierające elektroniczne udzielanie zamówień (Mariusz Stasiak, „DOSKOMP” Sp. z o.o.).

Szeroko omówione zostały także kwestie funkcjonowania i wpływu kolei samorządowych na otoczenie. Piotr Rachwalski, Prezes Zarządu Kolei Dolnośląskich SA, zaprezentował Związek Samorządowych Przewoźników Kolejowych. Grzegorz Stawowy, Prezes Zarządu Kolei Małopolskich Sp. z o.o., omówił elementy przesądzające o wyborze kolei w codziennych podróżach (stałe godziny kursowania, krótki czas przejazdu, duża częstotliwość kursów, komfort podróży i wygoda oraz cena). Tomasz Konopacki, rzecznik PKM SA, zaprezentował Pomorską Kolej Metropolitalną jako stymulator zmian komunikacyjnych w Trójmieście i na Pomorzu. Natomiast Dariusz Grajda, Członek Zarządu Kolei Mazowieckich – KM Sp. z o.o., scharakteryzował zagadnienie integracji kolei w kontekście wspólnego biletu, zaznaczając przy tym, że termin „integracja kolei” obejmuje proces organizacyjny, oparty na współpracy i wzajemnym przenikaniu systemów biletowych, siatek połączeń, taryf, informacji oraz reklamy.

Kwestie wspólnego biletu poruszył także Janusz Zubrzycki, Prezes Zarządu Infra Centrum Doradztwa Sp. z o.o., który zaznaczył, że w celu zapewnienia sukcesu projektu, na wczesnym etapie wdrożenia powinny powstać umowy przedwstępne, łączące biznesowo administratora systemu i organizatora transportu publicznego oraz przewoźników/operatorów. Panel oraz cały dzień zamknął Jerzy Kriger, Dyrektor Departamentu Transportu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego, który scharakteryzował aspekty prawne i ekonomiczne organizacji transportu w regionie.

Drugi dzień otworzyła Joanna Skubiszyńska z Kolei Wielkopolskich Sp. z o.o., która omówiła sukcesy przewoźnika na polu bezpieczeństwa. KW to przewoźnik mobilny, bezpieczny i z sercem. Kwestie bezpieczeństwa poruszył również Andrzej Wasilewski – Członek Zarządu z ŁKA Sp. z o.o. Oprócz tego firma UniControls a.s. zaprezentowała autorski system MOMA-S. Uwarunkowania organizacyjno-prawne przewozów, a zatem zakres działania wojewódzkiego organizatora zbiorowego transportu publicznego, zasady wyboru operatorów, finansowanie przewozów, dostęp do infrastruktury, infrastrukturę towarzyszącą oraz politykę taborową poruszył Jacek Patoka, Z-ca Dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego. Przedstawił również projekt RUMOBIL, czyli „Rural Mobility in European Regions affected by Demographic Change” (Mobilność na obszarach wiejskich w europejskich regionach dotkniętych zmianami demograficznymi). Piotr Szwechłowicz – Radca Prawny, Kancelaria Piszcz i Wspólnicy – scharakteryzował zmiany w rozporządzeniu 1370/2007 oraz zmiany prawne wpływające na rynek kolejowy.

Dwie ostatnie prezentacje dotyczyły kolei regionalnych. Standardy ich funkcjonowania przedstawił Piotr Rybotycki, Wiceprezes Kolei Śląskich Sp. z o.o. Natomiast zakres taborowy omówił Piotr Chyliński, Specjalista z Instytutu Kolejnictwa.

RK