Relacja 2015

W hotelu Double Tree by Hilton Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei zorganizowała konferencje „Koleje Samorządowe – Szanse i Zagrożenia”. Do Łodzi przyjechało blisko 200 ekspertów i przedstawicieli firm zaangażowanych w kolejowe projekty samorządowe.

Tegoroczna edycja konferencji powiązana była z obchodami pierwszej rocznicy uruchomienia przejazdów przez Łódzką Kolej Aglomeracyjną. Stąd też pierwszym aktem wydarzenia była konferencja prasowa w której dziennikarze lokalni oraz branżowi mieli okazję spotkania z Marszałkiem Województwa Łódzkiego – Witoldem Stępniem , prezesem ŁKA Andrzejem Wasilewskim oraz profesorem Tadeuszem Markowskim prezesem Towarzystwa Urbanistów Polskich. Spotkanie z dziennikarzami było okazją do tego, aby przedstawić sposób współpracy władz samorządowych z przewoźnikami oraz nakreślić plany na przyszłość. Wasilewski pokrótce podsumował pierwszy rok działalności przewozowej ŁKA. Zaznaczył, że dzięki wykorzystaniu nowoczesnego taboru firmy Stadler na wszystkich trasach łódzki przewoźnik odnotowuje systematyczny wzrost pasażerów. W opinii prezesa, kierowana przez niego spółka zrealizowała założone cele. Równocześnie zachęcał do podróży pociągami ŁKA po łódzkim ze względu na turystyczne walory tych ziem.
– Region pokazujemy tak, żeby wszyscy mieszkańcy zobaczyli jakie to województwo jest ładne, bo naprawdę jest co oglądać – powiedział Wasilewski.
Pozytywne aspekty funkcjonowania kolei samorządowych mogą jednak szybko zostać zaburzone. Profesor Markowski stwierdził, że te tendencje mogą ulec zmianie. I nie dotyczy to jedynie ŁKA, ale również innych linii kolejowych. Jako przyczynę zmian wskazał niekorzystne zagospodarowanie przestrzenne. W opinii Markowskiego przyszłość transportu samorządowego zależy od zmian w modelu planowania przestrzennego oraz zunifikowanego podejścia władz na każdym szczeblu.
– Wiele miejscowości jest zorientowanych na drogi, nie na kolej. Tak jest m.in. na linii ŁKA z Łodzi do Kutna, gdzie widoczne są jeszcze skutki budowania kolei przez carską Rosję. Nie było wówczas w interesie dojeżdżanie do małych osad, a łączenie miast dużych. Obszary urbanizacji są więc daleko odsunięte od kolei. Jeśli mieszkaniec ma się tam przemieścić na stację, to trzeba mu stworzyć alternatywny sposób dojazdu – ścieżkę rowerową, lokalny autobus itp. Wtedy jednak koszty przerzucane są na gospodarzy terenu, których nie stać na inwestycje – oznajmił Markowski.
Właściwą część konferencji „Koleje samorządowe – szanse i zagrożenia” otworzył Adam Musiał, dyrektor Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Dokonał on krótkiego wprowadzenia do tematyki zaznaczając, że zbliża się powoli czas renesansu kolejowych przewozów samorządowych. Chwilę później głos zabrał Witold Stępień, Marszałek Województwa Łódzkiego i twórca Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. Zaznaczył, że wydarzenie ma miejsce w niezwykłym momencie z uwagi na start nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej. A w związku z faktem, że województwo łódzkie ma kilka ważnych projektów dotyczących bezpośrednio kolei istnieje szansa na uzyskanie wsparcia unijnego dla nich. W imieniu miasta Łodzi natomiast uczestników konferencji powitał wiceprezydent Ireneusz Jabłoński.
Po zakończeniu oficjalnych powitań Polska Izba wręczyła dwóm przewoźnikom certyfikaty przyjęcia w poczet firm członkowskich. W imieniu ŁKA odebrał go prezes Andrzej Wasilewski, natomiast Kolei Dolnośląskich prezes Piotr Rachwalski.
Referat wprowadzający do tematyki zaproponował profesor Tadeusz Markowski. Podjął się on omówienia kwestii związanych z ładem przestrzennym jako warunkiem ekonomicznej efektywności transportu szynowego. Zaznaczył, że na problemy transportu szynowego należy patrzeć w szerszym kontekście nie zapominając również o polityce przestrzennej. W opinii Markowskiego planowanie przestrzenne zostało w 1990 r. zrujnowane. W rezultacie mamy do czynienia z rozproszoną zabudową i siecią osiedleńczą, której kształt bardzo utrudnia zorganizowanie sprawnego transportu publicznego.
Miejsce i role kolei samorządowych w nowoczesnym systemie transportowym omówił natomiast Andrzej Żurkowski, dyrektor Instytutu Kolejnictwa. Zwrócił on uwagę na trzy zagadnienia – jaki jest nowoczesny system transportowy, rolę transportu kolejowego oraz miejsce kolei samorządowych w systemie. Punktem wyjścia do znalezienia odpowiedzi na wymienione zagadnienia było określenie faktu, że każdy ze środków transportu jest wykorzystywany adekwatnie do swoich predestynacji. Żurkowski podkreślił ponadto, że najważniejsze zadania stojące przed kolejami samorządowymi to aktywny udział w tworzeniu systemu transportowego kraju i regionu, budowa profesjonalnej oferty przewozowej oraz współpraca ze wszystkimi przewoźnikami.
Profesjonalna oferta przewozowa nie miała by racji bytu gdyby przewoźnik nie dysponował niezawodnym i nowoczesnym taborem. Taki dla ŁKA dostarcza Stadler Polska Sp. z o.o. Członek zarządu tej firmy Stanisław Skalski zreferował zatem, jak to ujął, nowatorską inwestycję. Dotyczyła ona dostawy 20 EZT wraz z usługą ich 15-letniego utrzymania oraz zaprojektowanie i budowę Zaplecza Technicznego. Według słów Skalskiego nowatorskie podejście do projektu wynikało z innego niż zazwyczaj ustalenia kryteriów wyboru najkorzystniejszej oferty. Uwzględniały one bowiem główne składniki kosztów życia pojazdu i jego funkcjonalność (cena pojazdu 50%, cena utrzymania technicznego 30%, współczynnik masy pojazdu 10%, liczba stałych siedzeń w pojeździe 10%).
Podczas dwudniowej imprezy przedstawiciele ŁKA bardzo często wskazywali Koleje Mazowieckie – KM Sp. z o.o. jako wzór, który chcieliby naśladować. Tym razem występujący z ramienia tego przewoźnika, członek zarządu i dyrektor handlowy Dariusz Grajda, omówił korzyści związane z integracją transportu aglomeracyjnego. Wyliczył przede wszystkim cele zintegrowania kolei z komunikacją miejską. Współpraca ma zatem doprowadzić do ograniczenia liczby aut w Warszawie, usprawnienia systemu transportowego, skrócenia czasu przejazdu pasażerów oraz wyeliminowania lub zmniejszenia przesiadek.
Integracja przewoźników jako opcja współpracy wymaga przedstawienia pasażerom propozycji biletu elektronicznego. Tematem tym zajęła się firma ASEC S.A. Jej dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Tomasz Boryczko nadmienił, że bilet elektroniczny może stać się platformą konsolidującą różnych przewoźników. Jego zdaniem taki bilet zwiększa bezpieczeństwo oraz wygodę pasażera. Równocześnie umożliwia niezależne przenoszenie wielu aplikacji biletowych wydawanych przez różne podmioty.
Warszawska Kole Dojazdowa, czyli popularna WKD, jest przewoźnikiem, który także widzi konieczność ujednolicenia i zintegrowania przewoźników. Perspektywy jakie stoją przed tą spółką przedstawiła w Łodzi Jolanta Dałek, dyrektor ds. ekonomiczno – finansowych. Obecnie WKD wdraża w życie kilka projektów inwestycyjnych. Wymiana taboru, budowa systemu informacji pasażerskiej i monitoringu czy, w opinii Dałek najtrudniejsze, zmiana napięcia zasilania w sieci trakcyjnej do 3000V DC ma określone cele. Rezultatem zmian ma być zwiększenie dostępności taboru dla podróżnych, poprawę komfortu i skrócenie czasu podróży a także łatwy i szybki dojazd do centrum Warszawy.
Kolejny prelegent, Jacek Baldy, doradca zarządu ds. rozwoju w Pixel Sp. z o.o., nakreślił propozycje firmy w kontekście utrzymania ładu informacyjnego. Zaznaczając, że termin ład informacyjny dotyczy porządku w zakresie kształtowania przekazu informacyjnego przedstawił propozycje Pixel na jego utrzymanie. W tym wypadku podstawą mają być dostarczane przez firmę z Osielska systemy. Są to produkty złożone, będące połączeniem elementów, które zostały wyprodukowane w różnych branżach – od mechaniki precyzyjnej po informatykę.
Kwestia bezpieczeństwa i wygody podróżnych była przedmiotem prelekcji Marcina Owsianki, inżyniera systemów IT w LedaTel Sp. z o.o. i Wspólnicy Spółka Komandytowa. Skupił się on na problemach ludzi niedosłyszących. Jako rozwiązanie na stygmatyzację takich osób przedstawił technologię pętli słuchowych (indukcyjnych), których można użyć na dworcach, peronach, w kasach czy punktach obsługi.
Konferencja była przede wszystkim okazją do oficjalnego podsumowania pierwszego roku działalności przewozowej Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. Prezes Andrzej Wasilewski przedstawił wyniki po 12 miesiącach przewozów. Do czerwca 2015 roku zatem ŁKA pochłonęła blisko 457 milionów złotych, czyli 60 procent dotacji unijnej. Przewoźnik dysponuje dwudziestoma szynobusami oraz kolejnymi piętnastoma zmodernizowanymi pociągami. W maju 2015. liczba pasażerów przekroczyła milion. Wasilewski powołał się nadto na badania przeprowadzone wśród podróżnych które wykazały, że 90 procent ludzi korzystających z ŁKA jest zadowolonych z jakości jej usług. Efekt ten uzyskano także dzięki Flitrom3 a zatem pierwszym w kraju seryjnym pociągom wyposażonym w Europejski System Sterowania Pociągiem ETCS poziomu 2, który zwiększa bezpieczeństwo podróżowania.
Ostatnim prelegentem pierwszego panelu był Tomasz Wróblewski z ABB Sp. z o.o., który naświetlił mocne strony swojego pracodawcy na rynku kolejowym. Wychodząc od wymagań takich jak niezawodność czy dostępność oraz energooszczędność Wróblewski zaprezentował portfolio produktów ABB w transporcie szynowym.
Panel drugi zdominowały prezentacje firm działających i współpracujących z rynkiem samorządowych przewozów kolejowych. Firma MAX HARTER, S.C. K. Piekutowski, G. Dokurno zaprezentowała zatem defibrylator AED, pokazany również na stoisku wielkopolskiego przewoźnika. Po nim Włodzimierz Wilkanowicz, prezes zarządu Kolei Wielkopolskich Sp. z o.o. dokonał wprowadzenia do prelekcji Kancelarii Prawnej Piszcz, Norek i Wspólnicy. Marcin Piszcz, Wspólnik Zarządzający i Mariusz Frączyk, Radca Prawny przedstawili sposób finansowania transportu kolejowego w formie rekompensaty. Zwrócili oni uwagę na to jak rozumieć termin rekompensata a także jakie są formy jej przekazania. Następnie głos zabrał prezes Juliusz Grabczyk z PUT GRAW Sp. z o.o., który zaprezentował laserowe stanowisko pomiarów kół taboru dla ŁKA.
Korzyści w postaci lepszych decyzji, oszczędności czasu i pieniędzy oraz bezpieczny wzrostu – takie efekty i korzyści powinna przynieść platforma Dis-Pro przedstawiona przez prezesa Daniela Sadkowskiego z Basement Systems Poland Sp. z o.o. Przedstawił on także przewagi DisPro, czyli pokrycie wszystkich specyficznych obszary pracy przewoźnika kolejowego, łatwość adaptacji, możliwość wytestowania oraz intuicyjność. Dis-Pro nie było jedynym systemem wspierającym działalność spółek kolejowych zaprezentowanym podczas konferencji. Firma MAX Elektronik – Grupa SYGNITY, w osobach Karoliny Jurkiewicz – Kierownika Zespołu SMB Max Elektronik oraz Dariusza Ciborskiego – prezesa zarządu Value Based Advisors, zapoznała uczestników z systemami, które pozwalają na prowadzenie pełnej księgowości (MAX Finanse), usprawnienie przepływ zasobów materiałowych (MAX Logistyka), ułatwienie procesów zarządzania personelu (MAX Personel) oraz obiegowanie taboru (OTAGO) i działania związane z dotacjami samorządowymi (DonaTor).
Qumak S.A. przedstawił system IBM Maximo. Zbigniew Cieślak, dyrektor ds. sektora kolejowego, omówił wdrożenie tego systemu w KM Koleje Mazowieckie. Wprowadzenie tego systemu powinno zaprocentować dzięki zwiększeniu gotowości technicznej i niezawodności pojazdów kolejowych, optymalizacji wykorzystania taboru i zwiększeniu możliwości przewozowych oraz ograniczeniu rezerwy taborowej a także skróceniu postojów pojazdów podczas przeglądów i napraw. Koliber GSM-R/VHF czyli optymalne rozwiązanie techniczne dla przewoźników w okresie wdrażania sytemu GSM-R w Polsce pokazał Andrzej Nikoniuk, prezes Radionika Sp. z o.o.
Po nim zalety zintegrowanych systemów, a zatem otwartość i modułowość budowy, bardzo krótki czas reakcji serwisowej (diagnostyka on-line), łatwość i niskie koszty utrzymania systemu w sprawności, skoncentrowanie odpowiedzialności za sprawność techniczną systemu tylko na jednym dostawcy/integratorze a także zmniejszenie kosztów obsługi i eksploatacji dzięki gromadzenie informacji w jednej nadzorczej aplikacji, zaprezentował Rafał Gwiazda, dyrektor ds. sektora kolejowego w ENTE Sp. z o.o. Po nim Magdalena Bardzińska, dyrektor sprzedaży systemów Rynek Krajowy – Kolej i Metro w Novamedia Sp. z o.o. scharakteryzowała zintegrowane systemy elektroniki pokładowej oraz gamę produktów kaliskiej firmy.
Pośród prezentacji towarowych pojawiła się także prelekcja dotycząca zagadnień prawnych. Karol Kłosowski, Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych i Nadzoru w Departamencie Praw Pasażerów, reprezentujący Urząd Transportu Kolejowego, zdefiniował obowiązki informacyjne przewoźników regionalnych w oparciu o przepisy rozporządzenia(WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1371/2007 dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym.
Zwieńczeniem pierwszego dnia konferencji była debata prowadzona przez Bartłomieja Buczka, eksperta Izby a dotykająca projektu kolei samorządowych. (O debacie szerzej piszemy na stronie…- przy. red)
Podczas konferencji Łódzka Kolej Aglomeracyjna celebrowała pierwszy rok od uruchomienia przewozów. Z tej okazji, w ramach wydarzenia Polska Izba producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei zorganizowała uroczystą galę. W jej trakcie wręczono statuetki i dyplomy dla osób, które przyczyniły się do sukcesu ŁKA. Podczas uroczystości, Marszałek Witold Stępień zwrócił przede wszystkim uwagę na dobrą frekwencję na trasach i zadowolenie mieszkańców z komfortu podróży pociągami FLIRT3. Zapowiedział także rozwój kolei w następnych latach na wschód województwa łódzkiego. Później Stępień wespół z prezesem ŁKA Andrzejem Wasilewskim pogratulowali osobom, które w szczególny sposób przyczyniły się do powstania i rozwoju kolei. Jubileuszowe statuetki przyznane zostały byłemu ministrowi Infrastruktury Cezaremu Grabarczykowi i dyrektor Departamentu Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Teresie Woźniak. Wasilewski statuetkę wręczył także Marszałkowi Stępniowi. Od Izby Kolei, poza pamiątkowymi upominkami, ŁKA otrzymała także efektowny tort.
Drugi dzień konferencji był podzielony na dwie części. Pierwszą merytoryczną oraz drugą na którą składały się wizyty na Zapleczu Technicznym ŁKA oraz budowie dworca Łódź Fabryczna.
Panel otworzył Bartłomiej Buczek, Członek Zarządu, dyrektor ds. przewozów PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o. z prezentacją dotyczącą integracji taryfowej w obszarze aglomeracji trójmiasta. Buczek przypomniał zatem, że popularna SKM realizuje swoje zadania jako przewoźnik prawie w 100% wykonując przewozy w ramach obowiązku służby publicznej (kontrakt PSO) na podstawie umów zawartych z organizatorem przewozów – Województwem Pomorskim. Równocześnie nakreślił plany, obecne taryfy oraz spodziewane rezultaty istnienia zintegrowanego systemu taryfowego.
Atuty Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A., czyli kompleksowość, bezpieczeństwo oraz innowacyjność były punktem wyjścia dla Łukasza Pliwki, Łukasz Pliwka, Key Account Manager oraz Tomasza Ślifirskiego, Key Account Manager do zaprezentowania propozycji wdrożenia legitymacji służbowej dla pracowników kolei na przykładzie wdrożonych przez PWPW S.A. projektów. Rolę współpracy samorządowych przewoźników w odpowiedzi na zagrożenia płynące z rynku streścił zaś prezes zarządu Koleje Dolnośląskie Sp. z o.o. Piotr Rachwalski. Wniosek jaki płynie z tej prezentacji jest tylko jeden – współpracować, bowiem w efekcie można zyskać zintegrowaną kolej przyjazną dla pasażera a także zintegrowany cykliczny rozkład jazdy oraz zintegrowany system biletów.
Mariusz Syldatk, dyrektor handlowy Sosnowski Sp. z o.o., Sp.K. wprowadził słuchaczy w tematykę nowoczesnego wyposażenie zaplecza technicznego. Zagadnienie to kontynuował Jerzy Frąckiewicz, prezes zarządu, Clean Concept Spółka z o.o. w organizacji, który omówił kwestie związane z biologicznymi środkami czyszczącymi do myjni kolejowych i samochodowych. Ostatnim prelegentem była Elżbieta Nowak, dyrektor oddziału, Przewozy Regionalne Sp. z o.o., Oddział Łódzki, z siedzibą w Łodzi, starająca się zdefiniować rolę spółki PR w zmieniającej się rzeczywistości.
Konferencję zakończyły wizyty na placu budowy dworca Łódź Fabryczna oraz w dzielnicy Widzew, gdzie mieści się Zaplecze Techniczne ŁKA (fotorelacja z wizyty na stronach…- przyp. red.).
IV konferencja dotykająca problematyki kolejowych przewoźników samorządowych pokazał, że temat nadal jest otwarty i nie wyczerpany. Z roku na rok pojawiają się nowe kwestie a stare nie są do końca zamknięte – IV Pakiet Kolejowy, czy współpraca z samorządami. Wszystko to stanowi podstawę do podtrzymania dyskusji, która toczy się od kilku lat i zapewne będzie toczyła jeszcze na kilku kolejnych konferencjach.